Vakantietip: kom in de zijn-modus

Heerlijk weer, geen school, met een beetje geluk vrij van werk en komkommer-nieuws. Kortom: vakantie! Het fijne van vakantie is om aan de dagelijkse sleur, je automatismen en al het moeten te ontsnappen. Want dat is toch de bedoeling van vakantie: minder moeten, meer genieten en minder stress. Maar hoe doe je dat?

 

Mindfulness maakt onderscheid tussen twee standen van geestelijk functioneren: de ‘doe-modus’ en de ‘zijn-modus’. De doe-modus herkennen we waarschijnlijk allemaal; de doe-modus is een (de naam zegt het al) actiemodus en ontstaat op basis van een evaluatie. Er wordt iets opgemerkt dat ongewenst is, te veel of te weinig, en hier moet iets aan gedaan worden volgens de doe-modus. De basishouding in de doe-modus is dus ‘het is niet goed zoals het is’ en er is geen acceptatie.

 

De zijn-modus daarentegen, concentreert zich op accepteren en toestaan van wat er is. Gedachten, gevoelens en situaties worden opgemerkt zoals ze zijn, zonder er een oordeel aan te verbinden. Het zijn gebeurtenissen die opkomen, aandacht krijgen en weer verdwijnen. De basishouding in de zijn-modus is ‘het is zoals het is’. Je merkt iets op en het gaat weer voorbij, zonder evaluatie.

 

Klinkt eigenlijk best vaag, of misschien wel zweverig. Maar wat gebeurt er nu als je van de doe-modus in de zijn-modus komt? Er ontstaat rust (misschien wel berusting) en ruimte. Je hoeft immers geen dingen meer te veranderen, maar laat de dingen komen zoals ze zijn. Waar actie (de doe-modus) toch altijd enige mate van stress met zich mee brengt, is dat niet het geval bij observatie zonder oordeel.

 

En hoe ziet dat er dan uit in de praktijk? Een voorbeeld: met het weer is altijd wel iets mis als je in de doe-modus zit. Het is te warm, het is te koud, het is te nat of juist te droog. Best vervelend als je op vakantie bent en het weer zit niet mee. Maar eenmaal in de zijn-modus valt het eigenlijk best mee. Want wat gebeurt er dan? Je merkt op dat het warm, koud, nat of droog is en dat is het dan. Geen te, geen oordeel en geen stress, want er hoeft niets te veranderen. Het weer is wat het is en verder heb je gewoon vakantie en kun je doen wat je wilt (met de kans dat je nat regent of met zweetplekken onder je armen loopt, maar zonder oordeel is dat dus niet ‘erg’, het is gewoon zo).

 

Nu is het weer een flauw voorbeeld, maar stel je voor dat je dit wat breder leert toepassen. Een leven zonder oordelen, zonder actie en handelen is natuurlijk onmogelijk. Maar het verschil tussen een leven in de doe-modus en een leven in de zijn-modus is dat je in die laatste modus je keuzes bewust, met aandacht en vanuit de waarden die jij belangrijk vindt maakt, niet vanuit druk of veroordeling. 

 

Dus doe deze vakantie eens gek en kom in de zijn-modus. Oordeel wat minder en ervaar wat meer! 

 

Leestip: ben je geïnteresseerd geraakt? Lees dan eens het boek Voluit Leven, een zelfhulpboek over mindfulness en ACT.

 

-@mi psychologie